اپلای آمریکا برای متقاضیان ایرانی: وضعیت ویزا و جایگزینهای واقعی
این سختترین صفحهای است که نوشتهایم، چون خبر خوبی ندارد. بر اساس اعلام رسمی وزارت خارجهی آمریکا، از ۱ ژانویه ۲۰۲۶ صدور ویزا برای اتباع ایران بهطور کامل معلق شده است و این بار، برخلاف محدودیتهای ۲۰۱۷، ویزای دانشجویی F-1 هم مستثنا نیست. اگر کسی به تو میگوید «راه دارد، فقط هزینهاش بالاست»، دارد از تو پول میگیرد.
دقیقاً چه اتفاقی افتاده
پرکلمیشن ریاستجمهوری شمارهی ۱۰۹۹۸ که در ۱۶ دسامبر ۲۰۲۵ امضا شد و از ۱ ژانویه ۲۰۲۶ اجرایی شده، صدور ویزا برای اتباع نوزده کشور از جمله ایران را بهطور کامل معلق کرده است. خود وزارت خارجهی آمریکا این را در صفحهی رسمی اعلام کرده و تصریح کرده که تعلیق «کامل» است، یعنی همهی انواع ویزا، مهاجرتی و غیرمهاجرتی.
تفاوت مهم با دورهی قبل: در محدودیت سال ۲۰۱۷ (پرکلمیشن ۹۶۴۵)، ویزاهای دانشجویی و مبادلهای (F، M، J) از محدودیت مستثنا بودند و متقاضی ایرانی میتوانست F-1 بگیرد. این استثنا حالا وجود ندارد.
- این محدودیت شامل کسانی است که در تاریخ اجرا خارج از آمریکا بودهاند و ویزای معتبر نداشتهاند. کسی که ویزای معتبر داشته، مشمول این بند نیست.
- میتوانی درخواست بدهی و در مصاحبه هم شرکت کنی، ولی نتیجهاش ممکن است «عدم صدور» باشد. یعنی هزینهی درخواست، تضمینی برای هیچچیز نیست.
- پرکلمیشن هر ۱۸۰ روز بازبینی میشود و تاریخ پایان مشخصی ندارد. پس وضعیت میتواند عوض شود، ولی هیچکس نمیداند کِی.
استثناها: کدامها واقعیاند
در متن رسمی چند استثنا آمده. آنهایی که برای متقاضیان تحصیلی ممکن است مصداق داشته باشند:
- دارندگان اقامت دائم آمریکا (گرینکارت).
- دوتابعیتیها که با پاسپورت کشور دیگری که مشمول محدودیت نیست درخواست میدهند. اگر پاسپورت دوم داری، این مهمترین بندی است که به تو مربوط میشود.
- ویزاهای دیپلماتیک و رسمی، و موارد خاص بشردوستانه.
- معافیت موردی به «نفع ملی» که در دورهی قبل نرخ تأیید آن برای متقاضیان ایرانی زیر دو درصد بود و در چارچوب فعلی سختتر هم شده.
یک تصور غلط رایج را هم روشن کنیم: دوتابعیتی ایرانیـاروپایی نمیتواند با برنامهی معافیت ویزا (ESTA) به آمریکا برود؛ این محدودیت از قانون سال ۲۰۱۶ میآید و ربطی به پرکلمیشن جدید ندارد. مسیر، درخواست ویزا در کنسولگری است.
اگر آمریکا بسته است، چه؟
در پروندههای واقعی، بهترین کاری که میشود کرد این است که انرژی و پول را جای دیگری بگذاریم. چند واقعیت که به انتخاب مقصد کمک میکند:
- اروپا: آلمان (شهریهی عمومی نزدیک صفر در دانشگاههای دولتی)، هلند، سوئد، فنلاند، ایتالیا و اتریش هر سال تعداد زیادی دانشجوی ایرانی میپذیرند. برنامههای انگلیسیزبان فراوان است.
- کانادا: مسیر تحصیلی همچنان باز است، ولی زمان پردازش ویزا برای متقاضی ایرانی طولانی است و باید در برنامهریزی لحاظ شود.
- بریتانیا: پذیرش سریع و پذیرش مشروط رایج است؛ هزینهی شهریه و زندگی بالاتر.
- خارج از غرب: ترکیه، چین، مالزی و کره برای بعضی رشتهها بورسیههای واقعی دارند و از رادار متقاضیهای ایرانی بیرون میمانند.
اگر هدفت همکاری پژوهشی با گروههای آمریکایی بود، هنوز راههای بدون ویزا وجود دارد: همکاری از راه دور، همنویسندگی مقاله، و ارائه در کنفرانسهای آنلاین. اینها پروندهی تو را برای مقصد بعدی قویتر میکنند و رابطهای میسازند که وقتی شرایط عوض شد، از صفر شروع نکنی.
رشتهی حساس: نکتهای که مستقل از این محدودیت است
حتی وقتی آمریکا باز بود، متقاضیان ایرانی در رشتههای حساس (هستهای، هوافضا، بخشی از مواد پیشرفته و امنیت سایبری) با بررسیهای امنیتی طولانی و رد شدن روبهرو میشدند. این ریسک در همهی کشورها به یک اندازه نیست. اگر رشتهات در این دسته است، انتخاب کشور را از روز اول با این حساب ببند، نه بعد از گرفتن پذیرش.
چه کاری امروز درست است
- اگر آمریکا تنها گزینهات بود، لیست را بازچینی کن؛ فرصتهای اروپا و کانادا امسال را از دست نده.
- اگر پذیرش آمریکا داری و ویزا نگرفتهای، دربارهی تعویق (deferral) با دانشگاه مکاتبه کن؛ خیلی از دانشگاهها یک یا دو ترم تعویق میدهند.
- وضعیت را از منبع رسمی پیگیری کن، نه از گروههای تلگرامی. صفحهی travel.state.gov مرجع است.
- مدارکت را آماده نگه دار. اگر محدودیت در یک بازبینی برداشته شود، پنجرهی زمانی کوتاه خواهد بود و فقط کسی استفاده میکند که پروندهاش آماده است.
سؤالهای پرتکرار
آیا الان ویزای دانشجویی آمریکا به ایرانیها میدهند؟
بر اساس اعلام رسمی وزارت خارجهی آمریکا، از ۱ ژانویه ۲۰۲۶ صدور ویزا برای اتباع ایران بهطور کامل معلق شده و این تعلیق شامل ویزای دانشجویی F-1 هم میشود. این با محدودیت سال ۲۰۱۷ که ویزای دانشجویی را مستثنا کرده بود تفاوت دارد.
پس اپلای به دانشگاه آمریکا بیفایده است؟
گرفتن پذیرش ممکن است، مشکل مرحلهی ویزاست. اگر پول و وقت محدودی داری، منطقیتر است روی مقصدهایی سرمایهگذاری کنی که مسیر ویزا در آنها باز است، و آمریکا را حداکثر بهعنوان یک گزینهی جانبی نگه داری.
دوتابعیتی هستم. راهی دارم؟
اگر پاسپورت کشوری را داری که مشمول محدودیت نیست و با همان پاسپورت درخواست بدهی، در متن رسمی بهعنوان استثنا ذکر شده است. توجه کن که استفاده از برنامهی معافیت ویزا (ESTA) برای اتباع ایران، به دلیل قانونی جدا، ممکن نیست.
این محدودیت تا کِی هست؟
تاریخ پایان مشخصی ندارد و هر ۱۸۰ روز بازبینی میشود. یعنی میتواند عوض شود، ولی برنامهریزی بر اساس امیدِ تغییر، ریسک از دست دادن یک سال را دارد.
کدام کشورها برای متقاضی ایرانی الان منطقیترند؟
آلمان و بقیهی اروپا، کانادا و بریتانیا رایجترینها هستند و هر کدام مزیت و هزینهی خودشان را دارند. انتخاب درست به رشته، بودجه، مدرک زبان و حساس بودن رشتهات بستگی دارد؛ همین چیزی است که در ارزیابی رایگان بررسی میکنیم.
منابع رسمی این صفحه
پروندهی خودت را رایگان ارزیابی کن
فرم اول را پر میکنی و ظرف ۴۸ ساعت یک ارزیابی صادقانه از شانس واقعیات میگیری؛ بدون هزینه و بدون تعهد.
شروع در تلگرام